Hulpgids

De gids voor de geestelijke gezondheidszorg

Paniekstoornis - DSM-5

 

DSM-5 criteria

300.01

  • A. Recidiverende onverwachte paniekaanvallen. Een paniekaanval is een plotselinge golf van intense angst of intens onbehagen die binnen enkele minuten een piek bereikt en die gepaard gaat met vier (of meer) van de volgende symptomen:
    -  hartkloppingen, bonzend hart of versnelde hartactie
    -  transpireren
    - trillen of beven
    - gevoelens van ademnood of verstikking
    - gevoel naar adem snakken
    - pijn of onaangenaam gevoel op de borst
    - misselijkheid of buikklachten
    - duizeligheid, onvastheid, licht in het hoofd of flauwvallen
    - koude rillingen of opvliegers 
    - paresthesieën (verdoofd of tintelend gevoel)
    - derealisatie (gevoel van onwerkelijkheid) of depersonalisatie (gevoel los van zichzelf te staan)
    - angst zelfbeheersing te verliezen of gek te worden
    - angst dood te gaan
  • B. Minstens één van de aanvallen is gevolgd door een maand (of langer) één of beide van de volgende kenmerken:
    1. persisterend bezig zijn met of bezorgd over nieuwe paniekaanvallen
    2. significante. maladaptieve gedragsverandering.
  • C. De stoornis kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische effecten van een middel.
  • D. De stoornis kan niet beter worden verklaard door een andere psychische stoornis.

    DSM-IV-TR criteria agorafobie 
A. Angst op een plaats of in situatie te zijn van waaruit ontsnappen moeilijk (of gênant) kan zijn of waar geen hulp beschikbaar zou kunnen zijn in het geval dat men een onverwachte of situationeel gepredisponeerde paniekaanval of paniekachtige verschijnselen krijgt. Tot de agorafobische angstgevoelens horen karakteristieke situaties zoals alleen buitenshuis zijn, zich te midden van een massa bevinden of in een rij wachten, op een brug staan, en reizen met een bus trein, of auto
B. De situaties worden vermeden (bijvoorbeeld reizen is beperkt) of wordt alleen doorstaan met duidelijk lijden of de angst een paniekaanval of paniekachtige symptomen te krijgen, of de aanwezigheid van begeleider is noodzakelijk
C. De angst of fobische vermijding is niet eerder toe te schrijven aan een andere psychische stoornis, zoals sociale fobie (bijvoorbeeld vermijding beperkt tot sociale situaties uit angst in verlegenheid te raken), specifieke fobie (bijvoorbeeld vermijding is beperkt tot een enkele situatie als liften), obsessieve compulsieve stoornis (bijvoorbeeld vermijding van vuil bij iemand met een smetvrees), posttraumatische stress-stoornis (bijvoorbeeld vermijding van prikkels die samenhangen met een ernstige stressfactor) of separatieangststoornis (bijvoorbeeld vermijding om huis of verwanten te verlaten).

DSM-IV-TR criteria paniekstoornis met of zonder agorafobie 

A. Zowel (1) als (2):
  (1) recidiverende onverwachte paniekaanvallen
  (2) na ten minste één van de aanvallen was er één maand (of langer) met een (of meer) van de volgende:
    (a) voortdurende ongerustheid over het krijgen van een volgende aanval
    (b) bezorgdheid over de verwikkelingen of de consequenties van de aanval (bijvoorbeeld het verliezen van de zelfbeheersing, een hartaanval krijgen, 'gek worden')
    (c) een belangrijke gedragsverandering in samenhang met de aanvallen
B. Aan- of afwezigheid van agorafobie
C. De paniekaanvallen zijn niet het gevolg van de directe fysiologische effecten van een middel (bijvoorbeeld drug, geneesmiddel) of een somatische aandoening (bijvoorbeeld hyperthyroïdie)
D. De paniekaanvallen zijn niet eerder toe te schrijven aan een psychische stoornis, zoals sociale fobie (bijvoorbeeld voorkomend bij blootstelling aan gevreesde sociale situaties), specifieke fobie (bijvoorbeeld bij blootstelling aan een specifieke fobische situatie), obsessieve-compulsieve stoornis (bijvoorbeeld bij blootstelling aan vuil bij iemand met een smetvrees), posttraumatische stressstoornis (bijvoorbeeld in reacties op prikkels die samenhangen met een ernstige stressfactor) of separatieangststoornis (bijvoorbeeld vermijding om huis of verwanten te verlaten).

 


Bron

American Psychiatric Association (APA)
Diagnostische Criteria van de DSM IV 
Swets & Zeitlinger (1995) 254-256

DSM-5 - Nederlandse vertaling
American Psychiatric Association
Uitgeverij Boom 

Hulpgids nieuwsbrief








Praktijk aanmelden

Ook uw praktijk geplaatst op de Hulpgids? U kunt zich aanmelden door het inschrijfformulier in te vullen en daarna op de knop "versturen" te klikken. Uw gegevens worden binnen 5 werkdagen na ontvangst kosteloos door Hulpgids.nl verwerkt en gepubliceerd. inschrijven ›