Hulpgids

De gids voor de geestelijke gezondheidszorg

Antidepressiva - stoppen

Inleiding

Antidepressiva zijn niet verslavend en leiden niet tot afhankelijkheid. Wel bestaat er een kans op (aspecifieke) onttrekkingsverschijnselen tijdens afbouw en na staken. De symptomen zijn meestal mild van aard, beginnen twee à vijf dagen na het staken (m.u.v. fluoxetine, waar klachten pas na langere tijd na staken kunnen optreden) en duren variërend één tot drie weken. De ernst van de klachten hangt af van de duur van de behandeling met antidepressiva, bij snel afbouwen (minder dan 2 weken) ontstaan meer problemen dan bij geleidelijk uitsluipen.


Overzicht onttrekkingsverschijnselen

  • Griepachtige symptomen
    hoofdpijn, moeheid, lethargie, spierpijn, koude rillingen, zweten
  • Slaapproblemen
    inslaapproblemen, levendige dromen, nachtmerries, excessief dromen
  • Bewegingsstoornissen
    parkinsonisme, acathisie, katatonie, tremoren, dystonie, ataxie (coördinatiestoornis van de spieren)
  • Maagdarmklachten
    misselijkheid, braken, buikpijn, diarree, verminderde eetlust
  • Psychiatrische symptomen
    angst, agitatie, prikkelbaarheid, huilbuien, somberheid, overactiviteit, (hypo)manie, agressie, impulsief gedrag, hallucinaties, delier, (paranoïde) wanen
  • Sensorische problemen
    paresthesieën (tintelingen), elektrische schoksensaties, duizeligheid, licht gevoel in hoofd
  • Overige
    cognitieve stoornissen (o.a. concentratiestoornissen, geheugenproblemen), hartritmestoornissen

 

Meest gemelde onttrekkingsverschijnselen bij SRI's

Griepachtige symptomen, maag-darmklachten, slaapklachten en aspecifieke en psychische klachten.

Meest gemelde onttrekkingsverschijnselen bij TCA's

Griepachtige symptomen, maag-darmklachten en slaapklachten.


Afbouwschema

In dezelfde volgorde als de eliminatiehalfwaardetijd (T½) afneemt, neemt de incidentie van onttrekkingsverschijnselen toe. Paroxetine bijvoorbeeld heeft een halfwaardetijd van minder dan een dag en fluoxetine van tussen de één en drie weken. Paroxetine verdwijnt dus snel uit het lichaam heeft daarmee een grote kans op onttrekkingsverschijnselen, terwijl fluoxetine langzaam uit het lichaam verdwijnt. Het advies is om langzaam uit te sluipen, bijvoorbeeld verminderen met 25% per maand. Uit één onderzoek komt naar voren dat patiënten die in het begin veel bijwerkingen hadden, bij het staken ook meer kans hadden op onttrekkingsverschijnselen.

Halfwaardetijden SSRI's

- Escitalopram: T½ = 1-2 dagen
- Fluoxetine: T½ = 4-6 dagen, actieve metaboliet T½ = 4-16 dagen
- Fluvoxamine: T½ = < 1 dag
- Paroxetine: T½ = < 1 dag
- Sertraline: T½ = 1 dag
- Venlafaxine: T½ = < 1 dag

Risicofactoren

Hoge dosering, korte halfwaardetijd, lange gebruiksduur en abrupt stoppen.

Scorelijst

Discontinuation-Emergent Signs and Symptoms (DESS)

Praktijk uitgelicht

Praktijk Querido

Dhr. Bram Querido

Praktijk inschrijven

Ook uw praktijk geplaatst op de Hulpgids? U kunt zich aanmelden door het inschrijfformulier in te vullen en daarna op de knop "versturen" te klikken. Uw gegevens worden binnen 5 werkdagen na ontvangst kosteloos door Hulpgids.nl verwerkt en gepubliceerd. inschrijven ›