Classificatie naar inhoud
- Verbale akoestische hallucinaties, stemmen, spraakhallucinaties, fonemen
- spontaan of reactie op extern geluid
- menselijke of niet menselijke stem (bijv. mechanisch)
- fluisteren, gewoon, schreeuwend
- verstaanbaar of onverstaanbaar
- beigne (prettig) of maligne (onprettig)
- Gedankenlautwerden: eigen gedachten worden hardop uitgesproken
- Leesecho: lezen gepaard met hallucinatie van gelezen woorden
- Palinacusis: herhaling van klanken afkomstig van externe bron
- Bevelshallucinatie: hallucinatie met een opdracht of bevel - Non-verbale akoestische hallucinaties, -akoasmen, acousmata
- bijv. machinegeluiden, dierengeluiden, natuurgeluiden
- tinnitus (oorsuizen)
- muzikale hallucinatie
Classificatie naar bron
- binnen (intern) of buiten (extern) het hoofd
- unilateraal: aan één kant van het hoofd (vaak organische oorzaak)
- bilateraal: aan beide kanten van het hoofd
- functioneel: externe hallucinatie alleen in aanwezigheid specifieke achtergrondgeluiden
- extracampien: buiten normale waarneming (bijv met de knie)
Classificatie in relatie slaap-waakcyclus
- akoestische slaapschrik: "explosie", of bulderend of suizend geluid in hoofd, gewoonlijk zo'n 2 uur na inslapen, soms begeleid door een lichtflits ("visuele slaapschrik")
- andere geluiden tijdens slaap worden uitgelegd als droomverschijnselen
- hypnagoge hallucinaties: treden op in overgang van wakker naar slapen
- hypnopompe hallucinaties: treden op tijdens ontwaken
Classificatie naar neurobiologische oorzaak
- release verschijnselen: disinhibtie subcorticale activiteit
- irritatieve verschijnselen: locale excitatie of epileptische activiteit
- centripetale hallucinatie: perfifeer gemedieerde verschijnselen
- repercepties of geheugenflashbacks: hallucinaties toegeschreven aan structuren die samenhangen met het geheugen (zoals het limbische systeem)
- hersenstam gerelateerde akoestische hallucinose: toegeschreven aan laesies of functionele afwijkingen in pedunculus cerebri, middenhersenen, pons of diëncephalon
- akoestische deafferentiatieverschijnselen: ontstaan door verstoorde connectiviteit van neuronen
- akoestische aura's: aberrante activiteit in gyrus temporalis superior, bij migraine en epilepsie
Nieuwe werkkaart: Hoe ga je om met mensen die stemmen horen?
Om professionals te ondersteunen bij het gebruik van de zorgstandaard Stemmen horen is er samen met de stichting Weerklank een werkkaart ontwikkeld. Weerklank is een stichting die zich richt op volwassenen en kinderen met bijzondere psychische ervaringen, zoals het horen van stemmen, het zien van beelden en het hebben van persoonseigen overtuigingen. De werkaart bevat onder andere:
➡️ Informatie over stemmen horen.
➡️ Praktische handvatten, bijvoorbeeld welke vragen je kunt stellen en ook wat je beter wel én niet kunt zeggen.
➡️ In welke risicosituaties het belangrijk is extra alert te zijn.
➡️ Waar je als professional én als stemmenhoorder meer informatie kunt vinden.
Literatuur
Blom JD & Sommer IEC. Akoestische hallucinaties; nomenclatuur en classificatie. Tijdschr Psychiatr. (2011) 53: 15-24