Hulpgids

De gids voor de geestelijke gezondheidszorg

Schizofrenie - diagnostische criteria

Inleiding

Jarenlang hebben vele onderzoekers getracht criteria vast te stellen om de diagnose schizofrenie met enige betrouwbaarheid te kunnen stellen. Een aantal van die criteria worden hieronder beschreven.

De criteria van Langfeld (1960)

(Elk van de volgende symptomen volstaat voor de diagnose)
• Een bijzondere vorm van emotionele afstomping, gevolgd door initiatiefverlies en gedragsveranderingen van vaak eigenaardig karakter
• Catatonie: perioden van rusteloosheid en stupor, met als karakteristieke kenmerken:
negativisme, katalepsie en vegetatieve verschijnselen
• Paranoïde symptomen, waarbij de stoornissen als van buiten de eigen persoon komend worden ervaren
• Paranoïde symptomen, met primaire waanvorming
• Chronische hallucinaties, niet het gevolg van een organische stoornis

De symptomen van de eerste orde van Schneider (1962)
(Elk van de volgende symptomen volstaat voor de diagnose)
• Waanwaarneming

• Gedachteninbrenging (idee dat gedachten van buitenaf worden ingebracht)
• Gedachtenuitzending (idee dat de eigen gedachten worden uitgezonden)
• Gedachtenontrekking (idee dat gedachten worden onttrokken)
• Beïnvloedingswaan

• Gehoorshallucinatie

- hardop horen uitspreken van de eigen gedachten
- stemmen die over de patiënt praten
- stemmen die commentaar geven op het gedrag van de patiënt
- gedachtenecho, d.w.z. gedachten worden direct na het denken herhaald gehoord
•Somatische hallucinatie

De criteria volgens de DSM-IV-TR

Klik hier voor uitleg DSM
A. Kenmerkende symptomen: Twee of meer van de volgende, elk gedurende één maand een belangrijk deel van de tijd aanwezig (of korter bij succesvolle behandeling):
(1) wanen
(2) hallucinaties
(3) onsamenhangende spraak (bijvoorbeeld frequent de draad kwijtraken of incoherentie)
(4) ernstig chaotisch of katatoon gedrag
(5) negatieve symptomen, dat wil zeggen vervlakking van het affect, gedachten- of spraakarmoede of apathie
B. Sociaal/Beroepsmatig disfunctioneren: Vanaf het begin van de stoornis ligt het functioneren, voor een belangrijk deel van de tijd, op een of meer terreinen zoals werk, relaties of zelfverzorging duidelijk onder het niveau dat voor het begin van de stoornis werd bereikt (of indien het begin in de kinderleeftijd of adolescentie ligt is het niet gelukt het niveau te bereiken, dat op relationeel, school of beroepsmatig terrein verwacht kon worden).
C. Duur: Symptomen van de stoornis zijn gedurende ten minste zes maanden ononderbroken
aanwezig. In deze periode van zes maanden moeten er ten minste een maand symptomen zijn die voldoen aan criterium A (dat wil zeggen symptomen uit de actieve fase) en kunnen er perioden voorkomen met symptomen met prodromale of restsymptomen. Gedurende deze prodromale of restperiode kunnen de symptomen van de stoornis zich beperken tot negatieve symptomen of tot twee of meer symptomen van criterium A in een lichte vorm (bijvoorbeeld vreemde overtuigingen, ongewone zintuiglijke ervaringen).
D. Uitsluiting schizoaffectieve of stemmingsstoornissen: Een schizoaffectieve stoornis en een stemmingsstoornis met psychotische kenmerken zijn uitgesloten omdat ofwel (1) er geen depressieve episodes, manische of gemengde episodes tegelijk met symptomen van de actieve fase zijn voorgekomen; of (2) indien er episodes met een stemmingsstoornis tijdens de actieve fase zijn voorgekomen met de totale duur die kort was in verhouding tot de duur van de actieve en de restperiode
E. Uitsluiting van het gebruik van middelen/of een somatische aandoening: De stoornis is niet het gevolg van de directe fysiologische gevolgen van een middel (bijvoorbeeld drug, geneesmiddel) of een somatische aandoening.
F. Samenhang met een pervasieve ontwikkelingsstoornis: Indien er een voorgeschiedenis is met een autistische stoornis of een andere pervasieve ontwikkelingsstoornis wordt de aanvullende diagnose schizofrenie alleen gesteld indien er gedurende ten minste één maand (of korter indien met succes behandeld) opvallende wanen of hallucinaties zijn.

Praktijk uitgelicht

Praktijk Querido

Dhr. Bram Querido

Praktijk inschrijven

Ook uw praktijk geplaatst op de Hulpgids? U kunt zich aanmelden door het inschrijfformulier in te vullen en daarna op de knop "versturen" te klikken. Uw gegevens worden binnen 5 werkdagen na ontvangst kosteloos door Hulpgids.nl verwerkt en gepubliceerd. inschrijven ›