Hulpgids

De gids voor de geestelijke gezondheidszorg

Schizofrenie

Inleiding

In 1896 formuleerde Kraepelin de ziekte-eenheid dementia preacox (letterlijk: vroege aftakeling) en beschreef drie vormen: de katatone, hebefrene en paranoïde vorm. Centraal hierbij stond de uiteindelijke aftakeling. Bleuler ontwikkelde in 1911 het concept schizofrenie (letterlijk: splijting van de geest), waarbij de splijting van de basale psychische functies centraal stond. Bleuler voegde aan de drie typen die Kraeplin beschreven had, een vierde toe de schizofrenia simplex. Vervolgens is er in feite weinig veranderd op het gebied van de classificatie, de drie vormen van Kraeplin vinden we weer terug in de huidige psychiatrische classificatie de DSM.

Voorkomen

• incidentie (aantal nieuwe gevallen per jaar): 0,2 - 0,6 per 1000 per jaar
• prevalentie (totaal aantal gevallen op een bepaald moment) 2,5 - 5,3 per 1000 (in Nederland: ± 100.000)

Kenmerken

Schizofrenie is een ziekte die gekenmerkt wordt door perioden met een verlies van de realiteit, zogenaamde psychotische perioden. Het verlies van de realiteit (gestoorde realiteitstoetsing) uit zich in zogenaamde "positieve symptomen": stoornissen van:
• denken (o.a. wanen)
• waarneming (hallucinaties)
• vreemd en bizar gedrag
Naast die psychotische episoden is er sprake van een achteruitgang van het psychisch en sociaal functioneren, die met name tot uiting komt in zogenaamde "negatieve symptomen".
• affectvervlakking (emotionele afstand, verlies van gevoel)
• apathie (gebrek aan energie, initiatief en interesse)
• asociaal (vermijden gezelschap, verminderde belangstelling voor omgeving, grote behoefte alleen te zijn
• aandachtsvermindering (verminderde aandacht en concentratie)
• anhedonie (verlies vermogen plezier te beleven)
• spraakarmoede (alogie: weinig ideeën, vastklampen aan beperkt aantal onderwerpen)
Primaire negatieve symptomen worden gerekend tot de kern pathologie van schizofrenie, terwijl secondaire negatieve symptomen het gevolg zijn van een ander proces, bijvoorbeeld medicatie, depressie, symptomen van schizofrenie (paranoide wanen) of omgeveing.  
Lees meer over negatieve symptomen

Symptomen

Lees meer

Diagnostische criteria

Klik hier voor de verschillende diagnostische criteria.

Subtypes

Klik hier voor de verschillende subtypes van schizofrenie.

Verloop

Een (eerste) psychotische episode wordt vooraf gegaan door een zogenaamde prodromale fase, met vroege symptomen (prodromi). Schizofrenie heeft een relatief slechte prognose. Het risico van een chronische ontwikkeling en een blijvend slecht functioneren is hoog. Tot 80% van de patiënten heeft een recidief van de psychose binnen 1à 2 jaar na staken van de antipsychotica.

Drugs

Zelfs de kleinste dosis van een geestverruimend middel kan al een psychose veroorzaken of de klachten van een psychose verergeren.

Oorzaken

Klik hier voor een beschrijving van de oorzaken

Behandeling

Klik hier voor een beschrijving van de behandeling

Testen

Het is niet mogelijk de diagnose schizofrenie te stellen op basis van neuropsychologisch onderzoek. Onderzoek kan wel nuttig zijn voor de individuele patient om diens sterke en zwakke kanten in kaart te brengen. De "Winconsin Card Sorting Test" is wel gebruikt als indicatie voor schizofrenie, maar ook daar is geen bewijs voor.

Boeken

Klik hier voor boeken over schizofrenie

Nederlandstalige links

Klik hier voor Nederlandstalige links

Engelstalige links

• British Columbia Schizophrenia Society 
• CME 
• Early Psychosis Prevention and Intervention Centre (EPPIC) 
• Ian Chovil's Homepage 
• International Society for the Psychological Treatments of the Schizophrenias and other psychoses
• Internet Mental Health 
• PubMed (overzicht van de publicaties van één jaar)
• Schizophrenia and Other Psychotic Disorders Homepage
• Schizophrenia Homepage 
• Schizophrenia Society of Canada 
• Schizophrenia The Medication

 

Praktijk uitgelicht

Praktijk Querido

Dhr. Bram Querido

Praktijk inschrijven

Ook uw praktijk geplaatst op de Hulpgids? U kunt zich aanmelden door het inschrijfformulier in te vullen en daarna op de knop "versturen" te klikken. Uw gegevens worden binnen 5 werkdagen na ontvangst kosteloos door Hulpgids.nl verwerkt en gepubliceerd. inschrijven ›